การแบ่งปันข้อมูลเพื่อการให้บริการภาครัฐที่มีประสิทธิภาพ

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ สพร. มีบทบาทในการอำนวยการและสนับสนุนการปฏิบัติงานตามที่คณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลมอบหมาย รวมทั้งจัดทำร่างมาตรฐาน ข้อกำหนด และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล เพื่อเสนอคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลพิจารณา โดยมีคณะกรรมการจัดทำร่างมาตรฐาน ข้อกำหนด และหลักเกณฑ์ ภายใต้พระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 และคณะทำงานเทคนิคด้านมาตรฐานการบริหารจัดการข้อมูลภาครัฐ ทำหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ และจัดทำมาตรฐานและข้อเสนอแนะที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการข้อมูลภาครัฐและธรรมาภิบาลข้อมูล ประกอบกับการขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลตามแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. 2566–2570 ที่มุ่งยกระดับการบริหารราชการให้มีความคล่องตัว โปร่งใส มีประสิทธิภาพ และยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง โดยเปลี่ยนรูปแบบการทำงานจากการดำเนินงานแบบแยกส่วน (Silos) ไปสู่รัฐบาลที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven Government) ซึ่งการเชื่อมโยงและแบ่งปันข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐถือเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว

การแบ่งปันข้อมูลภาครัฐมิได้หมายถึงเพียงการส่งต่อหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลในเชิงเทคนิคเท่านั้น แต่จำเป็นต้องมีระบบนิเวศการเชื่อมโยงข้อมูลที่มีมาตรฐาน สามารถทำงานร่วมกันได้ (Interoperability) และมีกระบวนการบริหารจัดการข้อมูลที่เหมาะสม เพื่อช่วยลดความซ้ำซ้อนของการจัดเก็บและการขอข้อมูลจากประชาชน รวมถึงสนับสนุนหลักการ “ให้ข้อมูลเพียงครั้งเดียว” (Once Only Principle) อันจะนำไปสู่การให้บริการภาครัฐที่สะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจความพร้อมรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ประจำปี 2568 พบว่า หน่วยงานภาครัฐมีการดำเนินงานด้านธรรมาภิบาลข้อมูลอยู่ในระดับสูง ขณะที่การแบ่งปันข้อมูลระหว่างหน่วยงานยังอยู่ในระดับต่ำ สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้หน่วยงานภาครัฐจะมีพื้นฐานด้านการบริหารจัดการข้อมูลที่ดีขึ้น แต่ยังมีความจำเป็นต้องส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่หน่วยงานและบุคลากรภาครัฐเกี่ยวกับกระบวนการและแนวทางในการแบ่งปันข้อมูลอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และสอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลข้อมูล ด้วยเหตุนี้ สพร. จึงได้จัดทำ มสพร. 18-2569 มาตรฐานสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) ว่าด้วยแนวทางการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ เวอร์ชัน 1.0 โดยแยกออกจาก มสพร. 8-2565 ว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดระดับชั้นและแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ เพื่อเป็นข้อเสนอแนะและแนวทางสำหรับหน่วยงานภาครัฐในการพิจารณามิติต่าง ๆ ก่อนการแบ่งปันข้อมูล มีแนวทางที่มุ่งเน้นกระบวนการและประเด็นที่หน่วยงานควรพิจารณาก่อนดำเนินการแบ่งปันข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยประยุกต์ใช้หลักการสากลด้านการบริหารจัดการความเสี่ยง เพื่อสร้างสมดุลระหว่างประโยชน์สาธารณะ การใช้ประโยชน์จากข้อมูล และการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล ทั้งยังมุ่งสร้างความรู้ความเข้าใจและความเชื่อมั่นให้แก่บุคลากรภาครัฐ สามารถดำเนินการแบ่งปันข้อมูลได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และอยู่ภายใต้หลักธรรมาภิบาลข้อมูล แนวทางดังกล่าวจะช่วยส่งเสริมให้การแบ่งปันข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบและปลอดภัย ลดความซ้ำซ้อนของกระบวนงาน เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารราชการและการให้บริการประชาชน ตลอดจนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านจากการทำงานแบบแยกส่วนไปสู่รัฐบาลที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลอย่างเป็นรูปธรรม และนำไปสู่การให้บริการภาครัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างยั่งยืน

การประกาศมาตรฐานสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (มสพร.)

เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 นางไอรดา เหลืองวิไล รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล รักษาการแทนผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ได้ลงนามในประกาศสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) เลขที่ ม 3/2569 เรื่อง มาตรฐานสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) ว่าด้วยแนวทางการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ หรือ มสพร. 18-2569 เพื่อประกาศใช้สำหรับสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) และเป็นข้อเสนอแนะให้กับหน่วยงานภาครัฐให้สามารถนำไปปฏิบัติใช้ตามแนวทางและตัวอย่างต่อไป

เอกสารมาตรฐานแนวทางการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ

เอกสารประกอบมาตรฐานฯ

ไฟล์เอกสาร	วันที่นำเข้า	ลิงก์ดาวน์โหลด
ประกาศ สพร. ม 3/2569 มาตรฐานสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) ว่าด้วยแนวทางการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ	17/9/2026
เอกสารประกอบ มสพร. 18-2569 ว่าด้วยแนวทางการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐ	17/9/2026